ΗΠΑ: Δημοκρατικοί ζητούν μπλόκο για τα F35 στην Τουρκία: «Ψήφισμα αποδοκιμασίας για Ερντογάν»

Δημοκρατικοί νομοθέτες καλούν την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο νομοθετικό εργαλείο, προκειμένου να αποτραπεί πιθανή απόφαση της κυβέρνησης του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επαναφέρει την Τουρκία στο πρόγραμμα των μαχητικών F35 όπως άφησε να εννοηθείστη διάρκεια των δηλώσεων που έκανε με τον Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα.  

Η επιστολή απευθύνεται στον επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Βουλή, Στιβ Σκαλίς, και στον αρχηγό της δημοκρατικής μειοψηφίας, Χακίμ Τζέφρις. Συντάχθηκε από τη βουλευτή Ντίνα Τάιτους και υποστηρίζεται από 17 Δημοκρατικούς συναδέλφους της.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι την επιστολή δεν υπογράφει κανένας Ρεπουμπλικάνος βουλευτής, ούτε Ελληνοαμερικανοί Ρεπουμπλικάνοι.

Οι νομοθέτες ζητούν, σε περίπτωση που η κυβέρνηση επιχειρήσει να προχωρήσει στην επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 παρακάμπτοντας τις προβλέψεις του νόμου CAATSA, να κατατεθεί Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας.

Στην επιστολή υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400. Οι βουλευτές τονίζουν ότι η απόφαση αυτή δεν ήταν απλώς πολιτική, αλλά συνδέεται με συγκεκριμένες νομικές δεσμεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών.

Όπως αναφέρουν, οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών τον Δεκέμβριο του 2020 παραμένουν σε ισχύ, ενώ δεν υπάρχει δημόσια ένδειξη ότι η Άγκυρα έχει απομακρύνει ή αποσύρει επιχειρησιακά τους S-400.

Οι νομοθέτες επικαλούνται επίσης τον αμυντικό νόμο για το οικονομικό έτος 2020, ο οποίος απαγορεύει τη μεταβίβαση F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η Άγκυρα δεν κατέχει πλέον το σύστημα S-400, δώσει εγγυήσεις ότι δεν θα το αποκτήσει ξανά και επιβεβαιώσει ότι δεν έχει παραλάβει πρόσθετο σχετικό εξοπλισμό.

Πέρα από το νομικό σκέλος, η επιστολή θέτει και ζήτημα στρατηγικού μηνύματος. Οι βουλευτές υποστηρίζουν ότι η συμπεριφορά της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια απέναντι στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Αρμενία και το Ισραήλ δεν συνάδει με τη στάση ενός συμμάχου που λειτουργεί καλόπιστα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Όπως σημειώνουν, η επιβράβευση αυτής της συμπεριφοράς με ένα από τα πιο προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα θα μπορούσε να ενθαρρύνει περαιτέρω αποσταθεροποιητικές κινήσεις και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη συμμάχων που ακολουθούν τους κανόνες.

Οι υπογράφοντες ζητούν από την ηγεσία της Βουλής να είναι έτοιμη να αντιδράσει θεσμικά, εφόσον η κυβέρνηση κινηθεί προς την επανεισδοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα χωρίς αξιόπιστη νομική βάση.

«Η ακεραιότητα αυτού του πλαισίου και το μήνυμα που στέλνει σε κάθε χώρα που εξετάζει την αγορά ρωσικών όπλων εξαρτώνται από την προθυμία του Κογκρέσου να το εφαρμόσει», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

To κείμενο της επιστολής

Αξιότιμε Hakeem Jeffries
Ηγέτης της Μειοψηφίας
Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ
Ουάσινγκτον, DC 20515

Αγαπητέ Αρχηγέ Scalise και αγαπητέ Αρχηγέ Jeffries,

Σας γράφουμε σήμερα επειγόντως σχετικά με αναφορές ότι η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα Joint Strike Fighter F-35 και σας ζητάμε με σεβασμό να είστε έτοιμοι να ασκήσετε την εξουσία σας βάσει του νόμου για να αποτρέψετε την εφαρμογή οποιασδήποτε τέτοιας ενέργειας.

Στις 24 Ιουνίου, σε δηλώσεις του δίπλα στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Mark Rutte στον Λευκό Οίκο, ο Πρόεδρος Τραμπ έδειξε την πρόθεσή του να φέρει αυτό που χαρακτήρισε ως «μεγάλο δώρο» στον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου.

Όταν ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο αν ταξίδευε στην Τουρκία με μια «μεγάλη τσάντα δώρων» — αναφερόμενος στο μακροχρόνιο αίτημα της Άγκυρας για αεροσκάφη F-35 — ο Πρόεδρος απάντησε: «Ναι». Ο Αντιπρόεδρος Βανς πρόσθεσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη επίσημη διαδικασία αναθεώρησης για να καθοριστεί πώς θα μπορούσε να προχωρήσει νόμιμα μια πώληση, σημειώνοντας ότι «ο Πιτ [Χέγκσεθ] και ολόκληρη η ομάδα εξετάζουν το ζήτημα αυτή τη στιγμή».

Η Ουάσινγκτον απέκλεισε την Άγκυρα από το πρόγραμμα F-35 το 2019, αφού η Τουρκία προχώρησε στην αγορά του ρωσικής κατασκευής συστήματος αεράμυνας S-400, μια κίνηση που οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν ότι αποτελούσε άμεση απειλή για ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες του αεροσκάφους.

Σε απάντηση σε αυτήν την αγορά, το Υπουργείο Εξωτερικών της κυβέρνησης Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στην Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών της Τουρκίας βάσει του Άρθρου 231 του Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA) τον Δεκέμβριο του 2020, μια απόφαση που δεν έχει ποτέ ανακληθεί και η οποία παραμένει σε νομική ισχύ σήμερα.

Το Άρθρο 231 της CAATSA, που θεσπίστηκε στις 2 Αυγούστου 2017, ορίζει ότι ο Πρόεδρος επιβάλλει κυρώσεις σε οποιοδήποτε πρόσωπο που διαπιστώνεται ότι έχει εν γνώσει του εμπλακεί σε σημαντική συναλλαγή με μια οντότητα που λειτουργεί για λογαριασμό των τομέων άμυνας ή πληροφοριών της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Η απόκτηση των S-400 από την Τουρκία ήταν ακριβώς μια τέτοια συναλλαγή. Τίποτα στα δημόσια αρχεία δεν υποδηλώνει ότι η Τουρκία έχει απορρίψει το σύστημα S-400, το έχει αποσύρει από την επιχειρησιακή λειτουργία ή έχει με άλλο τρόπο αντιμετωπίσει την υποκείμενη ανησυχία που προκάλεσε τις κυρώσεις εξαρχής.

Επιπλέον, ο Νόμος περί Εθνικής Άμυνας για το οικονομικό έτος 2020 απαγορεύει ρητά στην κυβέρνηση των ΗΠΑ να μεταβιβάσει το F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η Άγκυρα (1) δεν κατέχει πλέον το σύστημα S-400, (2) παρέχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ ξανά την απόκτησή του και (3) επιβεβαιώνει ότι δεν έχει αποδεχτεί πρόσθετες παραδόσεις που σχετίζονται με το S-400 ή οποιοδήποτε άλλο σύστημα που κινδυνεύει να θέσει σε κίνδυνο συστήματα των ΗΠΑ, όπως το F-35.

Η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 θα έθετε την Διοίκηση σε άμεση σύγκρουση με τις δικές της νομοθετικές υποχρεώσεις. Σε ακρόαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων στις 3 Ιουνίου 2026, ο ίδιος ο Υπουργός Ρούμπιο αναγνώρισε το γεγονός ότι η Διοίκηση δεσμεύεται από το νόμο να διατηρήσει τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας και δεν μπορεί να επαναδεχτεί την Άγκυρα στο πρόγραμμα F-35.

Πέρα από το νομικό ζήτημα, ανησυχούμε επίσης για το στρατηγικό μήνυμα που θα έστελνε αυτή η απόφαση στους εταίρους των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα ​​από αυτήν. Η συμπεριφορά της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια δεν ήταν αυτή ενός συμμάχου που ενεργεί καλόπιστα με τους εταίρους της στο ΝΑΤΟ.

Η Τουρκία έχει ακολουθήσει μια επιθετική στάση απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο, απειλώντας την κυριαρχία και παραβιάζοντας διεθνώς αναγνωρισμένα εναέρια και θαλάσσια όρια. Έχει παράσχει υλική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν στις στρατιωτικές του εκστρατείες κατά της Αρμενίας. Έχει διατηρήσει μια στάση απέναντι στο Ισραήλ που ο ίδιος ο Πρόεδρος αναγνώρισε, σημειώνοντας ότι ο Ερντογάν «δεν είναι μεγάλος θαυμαστής του Ισραήλ».

Η επιβράβευση αυτού του μοτίβου συμπεριφοράς με μία από τις πιο προηγμένες πλατφόρμες όπλων στο αμερικανικό οπλοστάσιο κινδυνεύει να ενθαρρύνει περαιτέρω αποσταθεροποιητική συμπεριφορά και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των συμμάχων που έχουν παίξει σύμφωνα με τους κανόνες.

Σε περίπτωση που η Διοίκηση προχωρήσει με την επανεισδοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 μέσω μέσων που παρακάμπτουν ή παρακάμπτουν τις νομοθετικές απαιτήσεις του CAATSA χωρίς αξιόπιστη νομική βάση, σας ζητούμε με σεβασμό να καταθέσετε ένα Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο Άρθρο 216(c)(3) του CAATSA.

Το νομοσχέδιο CAATSA ψηφίστηκε με συντριπτική πλειοψηφία και στα δύο σώματα, ακριβώς για να διασφαλιστεί ότι το Κογκρέσο, και όχι κάποιος μεμονωμένος πρόεδρος, θα διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο στις αποφάσεις για την επιβράβευση της συμπεριφοράς που ευθυγραμμίζεται με τους αντιπάλους με την αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία.

Η ακεραιότητα αυτού του πλαισίου και το μήνυμα που στέλνει σε κάθε χώρα που κρίνει εάν θα αγοράσει ρωσικά όπλα εξαρτώνται από την προθυμία του Κογκρέσου να το επιβάλει.

Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας και είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τα γραφεία σας για οποιαδήποτε νομοθετική απάντηση.

Με εκτίμηση
Υπογραφές βουλευτών